Loading…
Back To Schedule
Saturday, September 18 • 10:00am - 11:20am
Emancypacja w górach cz. 1 - w opowieściach od historii do współczesności, od liny do literatury

Sign up or log in to save this to your schedule, view media, leave feedback and see who's attending!

Feedback form is now closed.
Emancypacja w górach - w opowieściach od historii do współczesności, od liny do literatury:
W cyklu wystąpią:


10.00-10.20

- POSTĘPOWE CZY KONSERWATYWNE? Czy góry to przestrzeń sprzyjająca emancypacji? - Ewa Grzęda, Anna Pigoń w tandemie, Agnieszka Małocha Krupa (20 min.)

Pomimo powszechnego, rozpowszechnionego przez ludzi gór i autorów literatury górskiej przekonania o tym, że „góry to przestrzeń wolności”, są one ciągle przedmiotem różnego typu zawłaszczeń. Historycznie zarówno eksploracja, jak też sportowa aktywność w górach, były zdominowane przez mężczyzn, droga kobiet na szczyty z przyczyn nie tyle biologicznych, ile społeczno-kulturowych była o wiele trudniejsza. Równocześnie jako przestrzeń trudna w zagospodarowaniu, wymagająca od jej eksploratorów, sportowców i innych użytkowników zastosowania nowoczesnych technik i technologii umożliwiających dotarcie do miejsc nietkniętych ludzką stopą, góry – zwłaszcza wysokie - prowokowały wyobraźnię i aktywność przybyszy z zewnątrz. Pierwszych zdobywców najwyższych szczytów w Alpach, Himalajach, Karakorum czy Andach często charakteryzowała postawa kolonizatorów. Konsekwencje tego odczuwamy do dzisiaj. Często naturalni mieszkańcy gór dopiero dzisiaj zdobywają się na odwagę podjęcia rywalizacji sportowej na obszarach zamieszkiwanych przez nich od zawsze (casus Szerpów). Jak się wydaje, góry to nie tylko przestrzeń wolności, ale także przestrzeń sporu, przestrzeń, w której pewne typy konflikty (np. damsko-męski, przybysze z zewnątrz i autochtoni) ulegają wyostrzeniu. W chwili nasilenia się współczesnych procesów i ruchów emancypacyjnych pytamy: czy w górach zachodzą one szybciej, czy wolniej? Czy w przypadku odczuwania nierówności płciowej, społecznej, samodzielna eksploracja gór, wspinaczka, aktywność speleologiczna może wzmocnić poczucie komfortu, niezależności i własnej wartości? Jakie znaczenie ma w tym przypadku niezależność finansowa? Czy rywalizacja w górach (także rywalizacja płci) ma pozytywny, czy negatywny wpływa na procesy emancypacyjne? Na ile środowisko ludzi gór jest otwarte na równouprawnienie w przestrzeni i języku – jakie znaczenie ma tu tworzenie feminatiwów? Czy płeć i pochodzenie determinują sposób bycia w górach? Jak głębokie i autentyczne są procesy emancypacji w górach, w środowisku ludzi gór?
Pytania te i inne kierujemy do autorek i autorów książek górskich, himalaistek i himalaistów, podróżniczek i podróżników, badaczy zajmujących się problematyką górską.
Z naszej strony głos w dyskusji zabiorą: Ewa Grzęda i Anna Pigoń w tandemie (Jak problematyka emancypacji w górach rysuje się z perspektywy historycznej i na w jaki sposób rzutuje to na współczesność) oraz Agnieszka Małocha-Krupa (o górskich feminatiwach)

10.20-10.40

- SEKSIZM W ŚCIANIE? ALPINIZM KOBIECY OKIEM BOGUMIŁA SŁAMY - Bogumił Słama (20 min.)

Od czasu mojego zaistnienia w środowisku górskim, nigdy chyba nie byłem świadkiem zachowań seksistowskich. Jasne, że raz i drugi widziałem chamskie zachowanie ludzi ze środowiska w stosunku do kobiet, ale ci ludzie byli też chamowaci w stosunku do mężczyzn. Trudno tu więc mówić o postawie całego środowiska. Żarty były co prawda często ostre, ale dotyczyło to wszystkich. Taki to był czas i środowisko.
Chciałbym opowiedzieć o tym, jak ja to widziałem.


10.40-11.00

Agata Komosa-Styczeń, autorka "Taterniczek" w rozmowie z Renatą Wcisło

11:00-11.20

- NA NARTACH KU EMANCYPACJI - Dariusz Jaroń (20 min.) 
Opowieść o kobietach, które wyprzedziły swoją epokę, a klasą sportową, odwagą i determinacją w niczym nie ustępowały mężczyznom. Młode, silne, przebojowe. Nie bały się marzyć nawet wtedy, kiedy obyczaj, kultura i bliscy widzieli dla nich rolę pomocnic w przydomowym obejściu, młodych matek lub ładnych dodatków u boku błyszczących w towarzystwie i na stokach mężów.
Ale będzie to ni tylko historia wielkiego wyczynu, walki o swoje prawa (sto lat później wciąż do tego wracamy…), ale też - determinacji i patriotyzmu, czasu ostatecznej próby, wymuszonego wybuchem wojny.










Goście
avatar for Renata Wcisło

Renata Wcisło

Dyrektorka programowa Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady, dziennikarka prasowa i radiowa. Taterniczka jaskiniowa związana ze Speleoklubem "Bobry" Żagań. W latach 2009-2015 redaktorka naczelna "Taternika", najstarszego pisma górskiego w Polsce, działała też w Komisji Mediów... Read More →
avatar for Bogumił Słama

Bogumił Słama

Moja przygoda z górami i taternictwem zaczęła się wcześnie.Będąc w Zakopanym w czasie wakacji poznałem pana Aleksandra Schiele – jednego z nestorów polskiego taternictwa, człowieka, który uczestniczył w akcji ratunkowej w Dolinie Jaworowej, kiedy to zginał Kilmek Bachleda... Read More →
avatar for Agata Komosa-Styczeń

Agata Komosa-Styczeń

Polonistka, dziennikarka, redaktorka, feministka, mama. Była redaktorką naczelną portali informacyjnych naTemat i Wirtualnej Polski. Do czasu zdobycia ostatniej sprawności (mamy) zapamiętale podróżowała - zjeździła Amerykę Środkową i Azję. W Nepalu zdobyła dwa pięciotysięczniki... Read More →
avatar for Dariusz Jaroń

Dariusz Jaroń

Dziennikarz, tłumacz, absolwent ekonomii na Uniwersytecie Jagiellońskim.Autor książek „Polscy himalaiści” (Marginesy 2019) i "Skoczkowie. Przerwany lot" (Marginesy) oraz współautor - wraz z Januszem Majerem książki "JANUSZ MAJER. Góry w cieniu życia" (Wydawnictwo SQN... Read More →
avatar for Ewa Grzęda

Ewa Grzęda

Historyk literatury, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, kierujePracownią Badań Humanistycznych nad Problematyką Górską w Instytucie Filologii Polskiej UWr. Autorka ponad 100 rozpraw i artykułów naukowych oraz dwóch monografii poświęconych literaturze i kulturze. Redaguje... Read More →


Saturday September 18, 2021 10:00am - 11:20am CEST
3. Kawiarnia Zdrojowa